Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp khoa học công nghệ tại Cần Thơ vẫn chưa phát huy hết tiềm năng do hạn chế về cơ chế và nguồn lực.

Doanh nghiệp tiên phong gặp nhiều rào cản
Thực tế triển khai cho thấy, những doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ đang gặp không ít khó khăn. Một minh chứng điển hình là Công ty Lemit Foods. Dưới sự dẫn dắt của CEO Cao Thị Cẩm Nhung, doanh nghiệp sớm lựa chọn chiến lược “chuyển đổi xanh”, ứng dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng và cải tiến công nghệ nhằm hướng tới mô hình sản xuất bền vững, thân thiện với môi trường.
Tuy nhiên, hành trình đổi mới của Lemit Foods cũng phản ánh rõ những rào cản mà doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đối mặt. CEO Cao Thị Cẩm Nhung cho rằng: “Các chính sách khuyến khích kinh tế xanh hiện nay chủ yếu mới dừng ở khung định hướng chung, chưa có hướng dẫn chi tiết hoặc ưu đãi đặc thù dành riêng cho nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc tiếp cận nguồn vốn xanh còn gặp nhiều khó khăn do thủ tục hành chính phức tạp và các tiêu chuẩn chứng nhận khắt khe, vốn thường được thiết kế phù hợp hơn với các tập đoàn lớn”.
CEO Trương Hoàng Khai của Công ty cổ phần công nghệ KATEC cho biết: “KATEC đang triển khai giai đoạn 2 của dự án KaFood, trong đó trọng tâm là phát triển module tương tác Trường – Phụ huynh với các chức năng nhắn tin, cảnh báo sức khỏe, cung cấp thông tin dinh dưỡng và quản lý học sinh”.
Dự án cần khoảng 3 tỉ đồng vốn ưu đãi để hoàn thiện trong 12 tháng, trong khi mô hình thu hồi vốn dự kiến sau 36 tháng thương mại hóa. Doanh nghiệp khó tiếp cận vốn thương mại do lãi suất cao và rủi ro tài chính lớn.
Bên cạnh khó khăn về vốn, KATEC còn gặp khó về đầu ra khi tiếp cận các cơ sở giáo dục công lập. Dù các trường mầm non và phổ thông có nhu cầu chuyển đổi số, nhưng thiếu định hướng thống nhất khiến doanh nghiệp khó mở rộng thị trường nếu không có sự hỗ trợ, giới thiệu từ cơ quan quản lý trong khuôn khổ các chương trình chuyển đổi số ngành giáo dục.

Sở KH&CN tiếp tục “đề xuất giải pháp”
Với việc triển khai 12 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, hỗ trợ 27 doanh nghiệp xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001, ISO 22000, FSSC 22000, HALAL, HACCP, VietGAP… trong 5 năm qua; mở 8 lớp tập huấn cho hơn 320 lượt học viên; công bố hợp chuẩn và hợp quy cho hàng trăm sản phẩm, ngành KH&CN Cần Thơ nhận định KH-CN đã từng bước được đưa vào thực tiễn sản xuất.

Tuy nhiên, TS Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ TP.Cần Thơ cho biết, từ thực tiễn triển khai giai đoạn 2021–2025, các cơ quan chuyên môn của TP.Cần Thơ đã đề xuất nhiều giải pháp đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp KH-CN trong giai đoạn 2026–2030.
Trước hết, cần tăng cường hoạt động truyền thông về nâng cao năng suất, chất lượng thông qua báo chí, cổng thông tin điện tử, phóng sự, hội thảo và hội nghị, nhằm nâng cao nhận thức và sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, việc tập trung nguồn lực để đồng hành cùng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến là hết sức cần thiết. Các gói hỗ trợ cần được thiết kế linh hoạt hơn, rút gọn thủ tục hành chính, phù hợp với đặc thù về quy mô, nguồn lực và năng lực quản trị của SMEs.
Đào tạo nguồn nhân lực cũng là giải pháp then chốt. Thành phố cần tăng cả về số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ, chuyên gia để triển khai Chương trình đồng bộ, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của chính quyền địa phương hai cấp và doanh nghiệp.
Việc cử cán bộ, công chức hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp, rà soát và thống kê nhu cầu để hỗ trợ kịp thời, đúng mục đích sẽ giúp thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia hơn. Đồng thời, cần đẩy mạnh kết nối giữa doanh nghiệp với các ngành, lĩnh vực như giáo dục, y tế, nông nghiệp để mở rộng đầu ra cho sản phẩm khoa học công nghệ.
Quan trọng hơn, Cần Thơ cần chuyển từ mô hình hỗ trợ “theo nhiệm vụ” sang mô hình “đồng hành phát triển”. Điều này đòi hỏi cơ chế linh hoạt, thủ tục đơn giản, gắn hỗ trợ tài chính với kết nối thị trường và định hướng ngành. Đối với các doanh nghiệp công nghệ như KATEC, việc được tiếp cận vốn ưu đãi và tham gia các chương trình thí điểm “Trường học số” không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số ngành giáo dục, giảm phụ thuộc vào phần mềm từ nơi khác, tạo việc làm và đóng góp ngân sách cho thành phố.
Nguồn: Một Thế giới
